دامنههای با پسوند ملی ir. بخش مهمی از هویت دیجیتال کسبوکارها، سازمانها و افراد فعال در بستر وب ایران را تشکیل میدهند. مدیریت و نظارت بر این پسوندها بر عهده پژوهشگاه دانشهای بنیادی یا همان مرکز ثبت دامنه کشوری (ایرنیک) قرار دارد.
برخلاف دامنههای بینالمللی که فرآیند ثبت آنها عموماً با چند کلیک ساده و بدون نیاز به ارسال مدرک هویتی خاصی انجام میشود، ثبت و فعالسازی دامنههای ملی متعلق به هر کشوری تابع چارچوبها، آییننامهها و ضوابط مشخصی است.
عدم رعایت این دستورالعملها میتواند منجر به تأیید نشدن، تعلیق یا حتی حذف دامنه شما شود. در این مقاله آموزشی از وبلاگ سابین سرور، به بررسی دقیق تمام قوانین عمومی، ساختاری و اختصاصی پسوندهای مختلف زیرمجموعه دامنه ir. میپردازیم تا مسیر راه اندازی سایت شما با اطمینان و بدون چالش طی شود.
شناخت دقیق قوانین ایرنیک به شما کمک میکند پیش از پرداخت هزینهها و صرف زمان، از انطباق نام انتخابی و مدارک هویتی یا حقوقی خود اطمینان حاصل کنید.
بسیاری از وبمسترها به دلیل ناآگاهی از قوانین نامگذاری یا عدم ارسال مدارک مرتبط، روزها در صف انتظار تایید ایرنیک معطل میمانند. در ادامه تمامی ابعاد ساختاری، حقوقی و فنی مربوط به ثبت این دامنهها را به زبان ساده و گامبهگام بررسی خواهیم کرد.
ساختار کلی و ضوابط عمومی نامگذاری دامنههای ملی
پیش از اقدام برای ثبت دامنه ir ، لازم است با اصول ساختاری تعیینشده توسط ایرنیک آشنا باشید. این قوانین پایهای شامل موارد زیر است:
- طول کاراکترها: حداقل طول مجاز برای نام دامنه ۳ حرف و حداکثر آن ۶۴ حرف (شامل پسوند) است.
- کاراکترهای مجاز: استفاده از حروف انگلیسی (a تا z)، اعداد (0 تا 9) و خط تیره (-) مجاز است. استفاده از فاصله (Space) یا علائم نگارشی خاص دیگر امکانپذیر نیست.
- مفاهیم مذهبی و ملی: ثبت دامنههایی که دارای مفاهیم مذهبی خاص یا مرتبط با اسامی مشاهیر، اماکن عمومی، رویدادها و وقایع ملی هستند، مستلزم دریافت مجوز کتبی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
- اسامی جغرافیایی و عمومی: استفاده از نام کامل ایران، اسامی استانها، شهرستانها، شهرها یا کدهای مخابراتی آنها بهصورت عمومی ممنوع است و ثبت این موارد تنها با ارسال مدارک و تعهدنامه رسمی به ایرنیک امکانپذیر خواهد بود.
برای اطلاعات بیشتر در خصوص انتخاب درست نام دامنه، پیشنهاد میکنیم مقاله راهنمای جامع انتخاب نام دامنه مناسب؛ چگونه بهترین Domain را برای سایت خود ثبت کنیم؟ را مطالعه نمایید.
دستهبندی پسوندهای تخصصی ir. و شرایط اختصاصی هرکدام
پسوند اصلی ir. برای عموم کاربران قابل ثبت است، اما برای ثبت پسوندهای ترکیبی و سازمانی، ایرنیک مدارک خاصی را مطالبه میکند تا هویت متقاضی احراز شود. در ادامه هر یک از این پسوندها را به همراه شرایطشان بررسی میکنیم:
قوانین ثبت دامنه co.ir. (مخصوص شرکتهای تجاری)
این پسوند مختص شرکتهای تجاری ثبتشده و قانونی در کشور است.
برای تایید این نوع دامنه، ارسال تصویر روزنامه رسمی شرکت به همراه مدارک ثبتی به پشتیبانی ایرنیک الزامی است.
نکته بسیار مهم این است که نام دامنه باید تطابق منطقی با نام کامل شرکت یا مخفف کاملاً معتبر آن داشته باشد (مثلاً استفاده از نام کامل یا مخفف ثبتشده در اساسنامه).
شرکتها باید پیش از ثبت این پسوند، اطمینان حاصل کنند که شناسه نیک مورد استفاده به نام مدیرعامل یا شرکت ثبت شده باشد تا در روند تایید مدارک اختلالی ایجاد نشود.
قوانین ثبت دامنه net.ir. (مخصوص شرکتهای شبکه و ISPها)
پسوند net.ir. صرفاً به شرکتهای ارائهدهنده خدمات اینترنتی، شبکه و ISPها اختصاص دارد. ثبت نهایی این دامنه مستلزم ارائه کپی مجوز رسمی فعالیت ISP از مراجع ذیصلاح به ایرنیک است.
قوانین ثبت دامنه org.ir. (مخصوص موسسات غیرتجاری و NGOها)
اگر فعالیت شما در قالب موسسات مردمنهاد (NGO)، انجمنهای علمی، موسسات بینالمللی ثبتشده یا سازمانهای غیرانتفاعی است، پسوند org.ir. گزینه مناسب شماست. ارائه روزنامه رسمی، اساسنامه یا مجوزهای مربوطه برای تایید این پسوند الزامی است.
قوانین ثبت دامنه ac.ir. (مخصوص مراکز آموزش عالی)
این دامنه کاملاً انحصاری است و تنها به موسسات آموزش عالی، دانشگاهها و پژوهشگاههایی تعلق میگیرد که دارای مجوز رسمی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مجلس شورای اسلامی یا شورای عالی انقلاب فرهنگی هستند.
قوانین ثبت دامنه sch.ir. (مخصوص مدارس و آموزشگاهها)
مدارس، هنرستانها و موسسات آموزشی وابسته به وزارت آموزش و پرورش برای راهاندازی وبسایت خود از پسوند sch.ir. استفاده میکنند. ارائه درخواست کتبی در سربرگ رسمی موسسه و تصویر مجوز وزارت آموزش و پرورش الزامی است.
قوانین ثبت دامنه gov.ir. (مخصوص بخشهای دولتی)
این پسوند انحصاری وزارتخانهها، سازمانها، نهادهای دولتی و بخشهای اجرایی حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران است و درخواست آن حتماً باید با نامه رسمی در سربرگ وزارتخانه یا سازمان مربوطه پیگیری شود.
قوانین ثبت دامنه id.ir. (مخصوص اشخاص حقیقی)
اشخاص حقیقی با تابعیت ایرانی میتوانند برای راهاندازی سایتهای شخصی، رزومه یا وبلاگهای خود از پسوند id.ir. استفاده کنند. برای تایید این دامنه، ارسال تصویر کارت ملی یا شناسنامه متقاضی به ایرنیک نیاز است.
پیش از اقدام به هر گونه ثبت دامنه ملی یا ارسال مدارک و … ، ساخت حساب کاربری معتبر از طریق آموزش ساخت اکانت ایرنیک توصیه میشود که مطالعه نمایید.
مراحل ارسال مدارک و رفع تعلیق دامنههای ملی
هنگامی که دامنه ای را در ایرنیک ثبت میکنید، در صورتی که پسوند نیازمند مدرک باشد (مانند co.ir یا شروط خاص ir.)، وضعیت دامنه به حالت «در انتظار مدارک» درمیآید.
شما باید مستندات درخواستی را از طریق بخش ارسال مدارک در پنل ایرنیک بارگذاری کنید.
برای آشنایی با روند دقیق این مراحل، پیشنهاد میکنیم آموزش ارسال مدارک و تعهدنامه به ایرنیک برای ثبت دامنه ملی را مطالعه فرمایید.
نکات امنیتی، تمدید و انتقال دامنههای IR
مدیریت دامنههای ملی نیازمند دقت به جزئیات فنی و حقوقی است. پس از ثبت موفق دامنه، حفظ امنیت شناسه نیک، نظارت بر تاریخ انقضا و جلوگیری از ورود به دوره حذف بسیار حیاتی است. در صورت نیاز به انتقال دامنه بین حسابها یا نمایندگان، بررسی دقیق راهنماهای تخصصی الزامی است.
اگر قصد دارید وبسایت خود را روی زیرساخت پرسرعت و پایدار میزبانی کنید، سابین سرور با ارائه انواع سرویسهای حرفهای مانند سرور مجازی ایران، خرید هاست وردپرس و سایر سرویسهای میزبانی با پشتیبانی ۲۴ ساعته، آماده همراهی شماست.
سوالات متداول درباره قوانین ثبت دامنه های IR
۱. آیا برای ثبت دامنه اصلی ir. نیاز به ارسال مدرک است؟
خیر، برای پسوند عمومی ir. نیازی به ارسال مدرک خاصی بجز مشخات هویتی و تعهدنامه کتبی نیست و دامنه پس از ثبت به نام شناسه نیک صادرکننده فعال میشود، مگر اینکه نام انتخابی دارای کلمات حساس یا ممنوعه باشد که در اینصورت معمولا مجوز نیاز دارد.
۲. مدت زمان اعتبار دامنه های ملی چقدر است؟
دامنههای ملی معمولاً با دورههای ۱ ساله تا ۵ ساله ثبت و تمدید میشوند و پس از انقضا وارد دوره حفاظت (Redemption) خواهند شد.
۳. چگونه میتوانم DNS های دامنه ir. خود را تغییر دهم؟
شما میتوانید از طریق پنل کاربری ایرنیک یا از طریق نماینده ثبتکننده دامنه، نامسرورها (Nameservers) را به راحتی بهروزرسانی کنید.
جمعبندی و نتیجهگیری
ثبت دامنه ملی ir. و پسوندهای وابسته به آن، فرآیندی ساختاریافته است که رعایت دقیق قوانین ایرنیک در آن مانع از بروز وقفه در راهاندازی وبسایت شما خواهد شد.
از انتخاب نام صحیح و متناسب با هویت قانونی گرفته تا ارسال بهموقع مدارک هویتی و ثبتی، هر گام نیازمند دقت نظر است.
با رعایت ضوابط ذکر شده در این راهنما و بهرهگیری از زیرساختهای استاندارد میزبانی، میتوانید با خیالی آسوده حضور موثری در بستر وب ایران داشته باشید. در صورت داشتن هرگونه سوال فنی یا نیاز به مشاوره تخصصی، تیم پشتیبانی سابین سرور در کنار شماست.
